Mapiau Hanesyddol

Gellir cael gafael ar hen fapiau ar wahanol raddfeydd o werthwyr mapiau arbenigol, siopau llyfrau ail-law ac o leoedd eraill. Yn aml bydd copïau wedi’u rhoi mewn llyfrgelloedd neu amgueddfeydd. Mae rhai cyhoeddwyr arbenigol yn cynnig fersiynau ‘newydd’ o hen fapiau.

Mapiau ‘Chwe modfedd’ a ’25 modfedd’

O ddiddordeb arbennig i haneswyr lleol ac, yn wir, i unrhyw un sydd eisiau edrych ar newidiadau yn y dirwedd dros y 150 mlynedd diwethaf mae’r dalennau graddfa 1:10560 (6 modfedd -1 filltir) a’r 1:2500 (25 modfedd 1 filltir) a gyhoeddir gan yr Arolwg Ordnans.  Gellir archwilio dalennau 6 modfedd – 1 filltir sy’n cynnwys adrannau Powys, Rhondda Cynon Taf a Merthyr Tudful y Geoparc yn llyfrgell Aberhonddu a’r rhai ar gyfer adran Caerfyrddin yn y swyddfa gofnodion yng Nghaerfyrddin.

Bydd chwilio ar y we yn dangos y gellir prynu copïau gwreiddiol a ffacsimili o’r dalennau hyn ac eraill o amrywiaeth o ffynonellau.

Gallwch hefyd weld mapiau hanesyddol yr Arolwg Ordnans ar raddfa o chwe modfedd i’r filltir (1: 10,560) o ardal y Geoparc ar-lein yn ddi-dâl ar wefan Llyfrgell Genedlaethol yr Alban. Mae mapiau gyda graddfeydd eraill hefyd ar gael ond nid yw’r map dau ddeg pum modfedd (1: 2500) ar gael ar hyn o bryd.

Mapiau ‘Un fodfedd’

Mae tair cyfres o fapiau hanesyddol sy’n cynnwys Cymru a Lloegr i gyd ar raddfa 1:50,000 wedi’u cyhoeddi gan Fapiau Cassini.  Mae pob map ar gael am £6.99.

Mapiau Hen Gyfres Cassini

Ailargraffiadau ar linell-ddalennau modern Landranger yr Arolwg Ordnans o fapio du a gwyn o 1805 i 1874. Mae tair dalen o’r gyfres hon yn cynnwys Geoparc y Fforest Fawr i gyd.  Yn ddelfrydol ar gyfer cymharu’r dirwedd fodern gyda’r dirwedd hyd at ddwy ganrif yn ôl.

Mapiau Cyfres Newydd Cassini

Ailargraffiadau ar linell-ddalennau modern Landranger yr Arolwg Ordnans o fapio arlliw sepia o’r ardal o 1900-1901.  Cewch chi weld yr hyn mae canrif o newidiadau wedi ei wneud i’r ardal.

Mapiau Poblogaidd Cassini

Ailargraffiadau ar linell-ddalennau modern Landranger yr Arolwg Ordnans o fapio lliwgar o 1919 i 1926. Mae tair dalen o’r gyfres hon yn cynnwys Geoparc y Fforest Fawr i gyd. Yn ddelfrydol ar gyfer cymharu’r dirwedd fodern gyda’r dirwedd bron 80 mlynedd yn ôl.

Rhifau’r dalennau ar gyfer y tair cyfres Cassini sy’n cynnwys y Geoparc:

  • No.146: Lampeter & Llandovery
  • No.159: Swansea & Gower
  • No.160: Brecon Beacons

Ewch i www.cassinimaps.co.uk.