Gwyl Geoparc 2017

Cynhaliwyd yr Wyl Geoparc y Fforest Fawr dros gyfnod o 16 diwrnod o ddydd Sadwrn 20 Mai tan ddydd Sul 4 Mis Mehefin, 2017. Roedd y tywydd yn braf ac yr oedd cannoedd o bobl yn mwynhau teithiau cerdded a mwy!  Beth oedd pobl yn ei ddweud am y peth?

  • ‘a drefnwyd yn dda iawn’
  • ‘gwybodaeth a brwdfrydedd yn anhygoel’
  • ‘arweinwyr gwybodus ‘
  • ‘taith gerdded ardderchog’n sylweddol ‘
  • ‘arweinwyr meddylgar, ardderchog’
  • ‘addysgiadol iawn’

Rydym yn awr yn edrych ymlaen at y flwyddyn nesaf – y dyddiadau dros dro ar gyfer eich dyddiadur yw Dydd Sadwrn 19 Mai tan Ddydd Sul 3 Mehefin 2018. Dyma’r rhaglen 2017 i roi blas o beth sydd yn debygol o fod ar gael eto:

Bydd angen i chi ddod â’r eitemau isod ar ein teithiau cerdded:

  • picnic ar gyfer teithiau cerdded sy’n para trwy’r dydd
  • diod boeth/oer
  • bwyd wrth gefn (siocled ac ati)
  • dillad glaw priodol – yn aml iawn, bydd angen i chi bacio siaced a throwsus glaw yn ogystal ag eli haul a het haul ar gyfer diwrnod yn y mynyddoedd!
  • camera, ysbienddrych, ffyn cerdded ac ati fel sydd angen
  • esgidiau priodol – esgidiau cerdded gan amlaf

At sylw cŵn – neu eu perchnogion yn hytrach! – mae croeso i gŵn ufudd ymuno â ni ar rai o’r teithiau. Fodd bynnag, allan nhw ddim dod ar rai teithiau oherwydd bod yr ŵyl yn cael ei chynnal yn ystod y tymor nythu ac mae llawer o’r teithiau’n croesi rhostir agored a/neu warchodfeydd natur lle gallai cŵn darfu ar adar a da byw. Yn ôl y gyfraith, rhaid i unrhyw gi ar dir mynediad fod ar dennyn byr rhwng 1 Mawrth a 31 Gorffennaf.

Graddau’r teithiau:

  1. Mynediad i bawb – llethrau byr, gwastad neu heb fod yn serth – dim rhwystrau, sy’n addas ar gyfer       cadeiriau olwyn a chadeiriau gwthio
  2. Hawdd – gweddol fyr, dim llethrau serth na thir anodd
  3. Cymedrol – ymarfer da, gallent fod braidd yn hir, rhywfaint o ddringo
  4. Egnïol – hir, efallai fod un neu dwy ddringfa serth
  5. Anodd – hir, gyda llethrau serth a thir anodd o bosibl

Mapiau – os ydych yn dymuno dilyn unrhyw un o’r llwybrau hyn ar fap, yna (oni nodir fel arall) i gyd teithiau cerdded yn cael eu gweld ar ‘Explorer’ OL12 (graddfa 1:25,000). Daeareg yn dod o dan y map  daearegol  o Fforest Fawr (graddfa 1:50,000). Mae’r rhain a chyhoeddiadau eraill ar gael gan y Parc Cenedlaethol siop ar-lein.

Iaith – bydd yr holl deithiau cerdded yn cael eu cynnal yn Saesneg oni nodir yn wahanol.

Rhagor o wybodaeth: ffoniwch Alan Bowring ar 01874 620415

Cost: fel arfer, hyd at £6 am dro diwrnod llawn a hyd at £4 am dro hanner diwrnod.

Ymwadiad: mae’r trefnwyr yn cadw’r hawl i newid y llwybr, hyd ac amser o deithiau cerdded cyn ac ar y diwrnod yn ôl amgylchiadau (ee tywydd, amodau llwybrau anffafriol ac ati). Bydd unrhyw cyfranogwyr trefnu eisoes ar daith gerdded yn cael ei hysbysu.

 

Y RHAGLEN:

Dydd Sadwrn 20 Mai  2017   1.30yb – 5yp

I fyny ac i lawr yr afon Nedd Fechan

Archwiliad gyda botanegwr Charles Hipkin a sŵolegwr Michael Isaac o hanes naturiol y ceunant coediog trwchus hwn. Mae’r ardal cadwraeth arbennig (ACA) yn nodedig am ei bryoffytau (mwsoglau a llysiau’r afu) sy’n ffynnu yn yr amodau cysgodol llaith.

  • Cychwyn: maes parcio Pont Melin-fach (AO cyf. grid SN 908105)
  • Pellter/Amser: 3.5km / 2.5 milltir     3.5 awr
  • Cyfanswm y dringo/gradd: 70m / 220tr               Cymedrol
  • Cost: £4
  • Cŵn: sori – dim cŵn (ar daith cerdded bywyd gwyllt)

Archebu eich lle ar y daeth cerdded hon yn awr drwy Eventbrite.

Er bydd y daith hon yn cael ei gynnal drwy gyfrwng y Saesneg, os oes digon o alw, yna gallwn gynnig yn y Gymraeg hefyd.

Geiriau allweddol: Carbonifferaidd, carst, bioamrywiaeth, Bro’r Sgydau

 

Dydd Sul 21 Mai 2017        1.30yp – 5yp

Llinellau yn y Tirlun

Taith gerdded o Neuadd Les y Glowyr Coelbren archwilio rhan o’r Ffordd Rufeinig, Sarn Helen, a hyd y Tramffordd ‘Brecon Forest’. Ac ochr yn ochr archaeoleg ac archaeoleg ddiwydiannol, bydd cyfle i edrych yn fanwl ar y blodau gwyllt diddorol yn y warchodfa natur yng Ngors Llwyn gyda botanegwr Michael Isaac.

  • Cychwyn: Neuadd Les Glowyr, Y Coelbren  (AO cyf. grid SN 851116)  SA10 9PN
  • Pellter/Amser: 6.5km / 4 milltir       3.5 awr
  • Cyfanswm y dringo/gradd: 90m / 300tr             Cymedrol
  • Cost: £4
  • Cŵn: sori – dim cŵn (ar daith cerdded bywyd gwyllt)

Archebu eich lle ar y daeth cerdded hon yn awr drwy Eventbrite.

Er bydd y daith hon yn cael ei gynnal drwy gyfrwng y Saesneg, os oes digon o alw, yna gallwn gynnig yn y Gymraeg hefyd.

Geiriau allweddol: Carbonifferaidd, bioamrywiaeth, archeoleg

 

Dydd Llun 22 Mai 2017       7yp – 8.30yp

Celf graig cynhanesyddol ar garreg ein drws (sgwrs)

Os ydych yn ymweld Parc Cenedlaethol Northumberland, byddwch yn cael eich hun yn un o’r mannau celf graig Prydain.  Tan yn ddiweddar roedd gan y Bannau Brycheiniog dim byd tebig i ddangos, ond mae darganfyddiadau diweddar wedi newid popeth.  Bydd Dr Edith Evans yr Ymddiriedolaeth Archaeoleg Morgannwg-Gwent yn eich tywys trwy’r distiolaeth ar gyfer cerrig marcio-cwpan yn ne-ddwyrain Cymru ac yn dangos sut mae’r darganfyddiadau newydd yn cyd-fynd.

  • Lleoliad: Neuadd Goffa Pontsticill, Pontsticill CF48 2TY
  • Amser: 7.00yp
  • Cost: £3 (bydd te a choffi ar gael)

Archebu eich lle ar y sgwrs hon yn awr drwy Eventbrite (neu dalu wrth y drws)

Geiriau allweddol: archeoleg

 

Dydd Mawrth 23 Mai 2017       10.30yb – 1yp

Ceunentydd Creigiog

Taith gerdded o Ganolfan y Mynydd Du ym Mrynaman gan archwilio sylfeini creigiog y pentref fel a datgelwyd yn y ceunentydd wedi’u torri gan llif y nentydd o’r Mynydd Du.

  • Cychwyn:  Canolfan y Mynydd Du, Brynaman  (AO cyf. grid SN 714143)  SA18 1AD
  • Pellter/amser: 4km / 2.5 milltir                                  2.5 awr
  • Cyfanswm y dringo/gradd: 110m / 350tr               Cymedrol
  • Cost: £3
  • Cŵn: mae croeso i gŵn os ydynt yn ymddwyn yn dda ac ar dennyn byr.

Archebu eich lle ar y daeth cerdded hon yn awr drwy Eventbrite.

Er bydd y daith hon yn cael ei gynnal drwy gyfrwng y Saesneg, os oes digon o alw, yna gallwn gynnig yn y Gymraeg hefyd.

Geiriau allweddol: Carbonifferaidd, archeoleg ddiwydianol

 

Dydd Mercher 24 Mai 2017   10yb – 4yp

Penderyn: cylched Sgwd yr Eira

Archwiliad gyda daearegwr Alan Bowring, swyddog Geoparc, a Dilys Harlow o’r Chymdeithas Parc Bannau Brycheiniog o’r llwybr trionglog o Ganolfan Cymunedol Penderyn i’r sgydau a Chraig-y-ddinas. Dychwelyd trwy MFel Penderyn ac edrych ar ddaeareg ac archeoleg ddiwydianol.

  • Cychwyn: Canolfan Cymunedol Penderyn  (AO cyf. grid SN 950079)  CF44 9UX
  • Pellter/Amser: 10km / 6 milltir         6 awr
  • Cyfanswm y dringo/gradd: 400m / 1300tr           Cymedrol
  • Cost: £6 am nad ydynt yn aelodau o’r GPBB
  • Cŵn: mae croeso i gŵn os ydynt yn ymddwyn yn dda ac ar dennyn byr.

Archebu eich lle ar y daeth cerdded hon yn awr drwy Eventbrite.

Er bydd y daith hon yn cael ei gynnal drwy gyfrwng y Saesneg, os oes digon o alw, yna gallwn gynnig yn y Gymraeg hefyd.

Geiriau allweddol: Carbonifferaidd, carst, bioamrywiaeth, ffawtiau & plygiadau, Bro’r Sgydau, archeoleg ddiwydianol

 

Dydd Iau 25 Mai 2017       10.30yb – 3yp

Crib ac Afon – eto!

Taith gerdded yn dilyn hen dramffyrdd ac incleins o ganol Abercraf i ben y Cribarth a dychwelyd trwy geunant gyfrinachgar. Archwiliwch ddaeareg a diwydiannol archaeoleg yr ardal – asedau sydd ganddo yn sŵper-digonedd. Dewch â phecyn cinio – a mwynhewch baned a chacen yn y Ganolfan wedyn!

  • Cychwyn: The Hub/Swyddfa Bost, Aber-craf  (AO cyf. grid SN 816126)  SA9 1XP
  • Pellter/Amser: 7.5km / 4.5 milltir       4.5 awr
  • Cyfanswm y dringo/gradd: 300m / 1000tr             Cymedrol
  • Cost: £6
  • Cŵn: mae croeso i gŵn os ydynt yn ymddwyn yn dda ac ar dennyn byr.

Archebu eich lle ar y daeth cerdded hon yn awr drwy Eventbrite.

Er bydd y daith hon yn cael ei gynnal drwy gyfrwng y Saesneg, os oes digon o alw, yna gallwn gynnig yn y Gymraeg hefyd.

Geiriau allweddol: Carbonifferaidd, carst, ffawtiau & plygiadau, archeoleg ddiwydianol

 

Dydd Gwener 26 Mai 2017      10.30yb – 4.30yp

Carnau Cadlan

Taith astudiaeth archeolegol mewn partneriaeth â Chymdeithas Bannau Brycheiniog Parc (CPBB) ac Ymddiriedolaeth Archeolegol Morgannwg-Gwent olrhain (archaeolegwr Edith Evans) etifeddiaeth trigolion cynnar y Geoparc o gwmpas rhannau uchaf Nant Cadlan – Cefn Sychbant a Phant Sychbant. Cyffwrdd ar ddaeareg (Alan Bowring) a botaneg a sŵoleg (Michael Isaac) yr ardal hefyd, bydd y daith yn chwilio am y nifer carneddau Oes Efydd sy’n addurno’r bryniau hyn. Peidiwch ag anghofio cinio picnic. Gall fod dan draed garw neu wlyb mewn mannau.

  • Cychwyn: maes parcio dros dro oddi ar y ffordd fechan yn y goedwig  (OS cyf. grid SN 992115)
  • Pellter/Amser: 10km / 6 milltir      6 awr
  • Cyfanswm y dringo/gradd:  200m / 650tr         Cymedrol
  • Cost: £6 am nad ydynt yn aelodau o’r GPBB
  • Cŵn: mae croeso i gŵn os ydynt yn ymddwyn yn dda ac ar dennyn byr.

Archebu eich lle ar y daeth cerdded hon yn awr drwy Eventbrite.

Er bydd y daith hon yn cael ei gynnal drwy gyfrwng y Saesneg, os oes digon o alw, yna gallwn gynnig yn y Gymraeg hefyd.

Geiriau allweddol: Carbonifferaidd, Defonaidd, carst, bioamrywiaeth, ffawtiau & plygiadau, archeoleg

 

Dydd Mawrth 30 Mai  2017   10yb – 4yp

Carreg Cennen i Garreg Las

Archwiliad gyda botanegwr Charles Hipkin, sŵolegwr Michael Isaac a daearegwr Alan Bowring o’r bywyd gwyllt a’r dirwedd ger Castell Carreg Cennen drwy’r Ffordd y Bannau, trwy diriogaeth galchfaen a thywodfaen i ymweld ag enghraifft orau’r parc o ddynlanwd o ddaeareg ar y llystyfiant.

  • Cychwyn: maes parcio Castell Carreg Cennen  (AO cyf. grid SN 666193)  SA19 6UA
  • Pellter/Amser: 8km / 5 milltir            6 awr
  • Cyfanswm y dringo/gradd: 290m / 950tr              Cymedrol
  • Cost: £6
  • Cŵn: sori – dim cŵn (taith gerdded bywyd gwyllt)

Archebu eich lle ar y daeth cerdded hon yn awr drwy Eventbrite.

Er bydd y daith hon yn cael ei gynnal drwy gyfrwng y Saesneg, os oes digon o alw, yna gallwn gynnig yn y Gymraeg hefyd.

Geiriau allweddol: Carbonifferaidd, Defonaidd, bioamrywiaeth, ffawtiau & plygiadau,

 

Dydd Mercher 31 Mai 2017        10yb – 4yp

Diwrnod o Weithgareddau i’r Teulu ym Mharc Gwledig Craig-y-nos

Ffefryn yng nghalendr pob blwyddyn ydy hyn. Fel yn y blynyddoedd blaenorol, rydym yn disgwyl i gael yr amrwyiaeth o stondinau a gweithgareddau arferol i’r teulu i gyd.

Dim angen archebu. Mynediad am ddim. Parcio talu ac arddangos.

Geiriau allweddol: crefftau, gweithgareddau, carst, bioamrywiaeth, daeareg

 

Dydd Mercher 31 Mai 2017            12 canol dydd – 3yp

Tri Chopa, Saith Maen

Archwiliad o dreftadaeth naturiol a diwylliannol Cribarth gyda Dilys Harlow o’r Chymdeithas Parc Bannau Brycheiniog – y teitl yn cyfeirio at y tri o gopaon y mynydd a’r Saith Maen, nodwedd archeolegol eithriadol. Dringo Cribarth drwy ei ysgwydd gogledd-ddwyrain, draw i bob un o’r 3 chopa yna allan i weithfeydd pydron a’r rhes gerrig, gan ddychwelyd trwy Bwll yr Cawr a llwybr troed i’r parc gwledig.

  • Cychwyn: Parc Gwledig Craig-y-nos  (AO cyf. grid SN 840155)  SA9 1GL
  • Pellter/Amser: 5km / 3 milltir        3 awr
  • Cyfanswm y dringo/gradd: 230m /  750tr          Cymedrol
  • Cost: £3 os nad ydynt yn aelodau o’r GPBB
  • Cŵn: mae croeso i gŵn os ydynt yn ymddwyn yn dda ac ar dennyn byr.

Archebu eich lle ar y daeth cerdded hon yn awr drwy Eventbrite.

Er bydd y daith hon yn cael ei gynnal drwy gyfrwng y Saesneg, os oes digon o alw, yna gallwn gynnig yn y Gymraeg hefyd.

Geiriau allweddol: Carbonifferaidd, Defonaidd, carst, bioamrywiaeth, ffawtiau & plygiadau, Bro’r Sgydau

 

Dydd Iau 1 Mehefin  2017       1.30yp – 5yp

Bywyd Gwyllt gyda Golwg

Taith gerdded gyda Chris Jones o’r Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt Brycheiniog archwilio hanes naturiol Craig y Rhiwarth a gwarchodfa natur Allt Rhongyr.

  • Cychwyn: Parc Gwledig Craig-y-nos  (AO cyf. grid SN 840155)  SA9 1GL
  • Pellter/Amser: 5.5km / 3.5 milltir         3.5 awr
  • Cyfanswm y dringo/gradd: 225m / 700tr                  Cymedrol
  • Cost: £4
  • Cŵn: sori – dim cŵn (taith gerdded bywyd gwyllt)

Archebu eich lle ar y daeth cerdded hon yn awr drwy Eventbrite.

Er bydd y daith hon yn cael ei gynnal drwy gyfrwng y Saesneg, os oes digon o alw, yna gallwn gynnig yn y Gymraeg hefyd.

Geiriau allweddol: bioamrywiaeth, Carbonifferaidd, carst, , ffawtiau & plygiadau

 

Dydd Gwener 2 Mehefin 2017       10yb – 4yp

Taith Gerdded â’r Ymddiriedolaeth Cenedlaethol yn y Bannau Canolog

Taith gerdded mewn partneriaeth â Chymdeithas Bannau Brycheiniog Parc (CPBB) a’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol drwy Gefn Cwm Llwch, Pen y Fan, Corn Du ac ymweld Llyn Cwm Llwch cyn dychwelyd o gwmpas Twyn y Dyfnant. Ymunwch â Rob Reith, ceidwad arweiniol yr Ymddiriedolaeth, i archwilio’r dirwedd, hanes, rheolaeth a chadwraeth y lle arbennig hwn.

  • Cychwyn: maes parcio Cwm Gwdi, Ymddiriedolaeth Cenedlaethol  (AO cyf. grid SO 024247)
  • Pellter/Amser: 13km / 8 milltir        6 awr
  • Cyfanswm y dringo/gradd:  600m / 2000tr        Egnïol
  • Cost: £6.82 am nad ydynt yn aelodau o’r GPBB
  • Cŵn: mae croeso i gŵn os ydynt yn ymddwyn yn dda ac ar dennyn byr.

Archebu eich lle ar y daeth cerdded hon yn awr drwy Eventbrite.

Er bydd y daith hon yn cael ei gynnal drwy gyfrwng y Saesneg, os oes digon o alw, yna gallwn gynnig yn y Gymraeg hefyd.

Geiriau allweddol: bioamrywiaeth, Defonaidd, Hen Dywodfaen Coch, archeoleg

 

Dydd Sadwrn 3 Mehefin  2017       10.30yb – 3.30yp

Cylched o Gylchoedd

Archwiliad gyda daearegwr Geraint Owen a sŵolegwr Michael Isaac o adran sydd newydd ei halinio o’r Ffordd y Bannau mewn llai ymwelodd rhan o’r Mynydd Du, gan ymweld â Cefn y Cylchau, Cefn Truman a Blaenclydach. Digon o bantiau cylchog (llyncdyllau) ar hyd y ffordd.

  • Cychwyn: maes parcio uchaf, Chwareli Mynydd Du  (AO cyf. grid SN 732187)
  • Pellter/Amser: 8km / 5 milltir         5 awr
  • Cyfanswm y dringo/gradd: 260m / 850tr            Cymedrol
  • Cost: £6.00
  • Cŵn: mae croeso i gŵn os ydynt yn ymddwyn yn dda ac ar dennyn byr.

Archebu eich lle ar y daeth cerdded hon yn awr drwy Eventbrite.

Geiriau allweddol: bioamrywiaeth, Carbonifferaidd, Defoniadd, carst, archeoleg ddiwydianol