Ogofau ac Odynau, treiddio i mewn i’r gwyllt

Parc gwledig Craig-y-nos a Phenwyllt

Dechreuwch wella’ch adnabyddiaeth o Gwm Tawe drwy ymweld â Pharc Gwledig Craig-y-nos. Byddwn yn gosod hwb Geoparc newydd yma yn 2017. Mwynhewch y golegfeydd arbennig ar draws y dyffryn oddi ar ein Geo-teras tu allan i’r caffi. Mae llawer o straeon Geoparc yn cychwyn yma!

Ar draws y dyffryn, gallwch fwynhau awyrgylch Penwyllt – tramffyrdd segur, odynau calch a hen waith brics gerllaw Ogof Ffynnon Ddu sy’n Warchodfa Natur Genedlaethol. Mae’r warchodfa’n amddiffyn calchbalmentydd ar y wyneb, ac ogof ddyfnaf Prydain (274.5m) oddi tanodd. Drwy’r ardal hon, mae Ffordd y Bannau yn dirwyn ei llwybr o’r Mynydd Du anghysbell a gwyllt i fryniau gwahanol iawn Fforest Fawr. Heb fod ymhell, mae crib arw Cribarth gyda’i chreigiau calchfaen, hen chwareli a thramffyrdd.

Os oes gennych awr neu lai:

Os oes gennych hanner diwrnod (2-4 awr):

  • Dilywnch Llwybr Penwyllt ar y cerdyn o’r parc gwledig. Gwrando ar y podlediad.
  • Dilynwch Geolwybr Sgwd Henrhyd neu llwybr sain i alwr i Afon Tawe, neu dro ‘Llinellau yn y Tirlun’ ar hyd Sarn Elen a hen dramffordd.
  • Archwiliwch Cribarth – mynydd calchfaen anyhgoel – gan ddefnyddio’r llwybr ‘Crib ac Afon’: ridge-river-crib-ac-afon

Os oes gennych ddiwrnod llawn (5-8 awr):

Oeddech chi’n gwybod . . ?

. . . fod cantores opera bedwaredd ganrif ar bymtheg Adelina Patti yn byw yng Nghraig-y-nos – roedd hi’n bosibl y superstar byd-eang cyntaf – y Lady Gaga ar ei diwrnod!